MİKROFON
Mikrofon ,ses dalgalarını elektrik enerjisine dönüştüren cihazlardır. İnsanlar 20 Hz - 20 KHz arası sesleri duyabilirler. Kulağın sesleri algılaması için ,havaya bir sıkıştırma veya gevşetme kuvveti uygulanması gerekmektedir. Bu sayede kulağın diyaframı titreyerek bu sesi algılayacaktır.
Mikrofonların çalışma prensipleri kulağımızınkine benzer. Yani diyaframa çarpan ses dalgaları küçük güçte gerilimlere çevrilerek dışarı verirler.
Mikrofonlar yapılışlarına göre beş gruba ayrılırlar :
1 .Dinamik Mikrofonlar : Bu çeşit mikrofon manyetik alan içersinde hareket eden telde bir gerilim indüklenir ( oluşur ) prensibiyle çalışmaktadır. Bobin mıknatısın içinde bulunmaktadır( N - S arasında ). 1 mm kadar bir hava boşluğu bırakılarak bobin diyaframa tutrurulmuştur.Diyafram ise Aliminyumdan yapılmış ve körükler aracılığıyla mıknatısa bağlanmıştır. Diyaframa ses dalgaları çarptığında diyaframı ve bir ucu ona bağlı olan bobini manyetik alan içinde hareket ettirecektir. N kutbundan S kutbuna geçmekte olan manyetik kuvvet çizgileri bobini keserek bobinde küçük bir AC gerilim indükleyecektir. Bu gerilim bir ses yükselteci aracılığıyla yükseltilerek tekrar sese çevrilir.
2. Şerit Mikrofonlar : Bu çeşit mikrofonlarda ise dinamik mikrofonlardan farklı olarak bobin yerine ince metal bir levha bulunmaktadır. Diyaframın hareketi ile levha manyetik alan içinde hareket ederek üzerinde gerilim oluşmasını sağlar. Bu mikrofonlar çok hassastırlar ,açık havadan kullanıldıklarında seste bozulmalar ve çeşitli değişik ses karışmaları olabilir.
Bu mikrofon çeşitleri dışında ; Kapasitif ,Kristal ve Karbon mikrofon çeşitleride bulunmaktadır.
Mikrofonların içlerinde bulunan bobin ve bir gerilim oluşamsından dolayı empedansları bulunmaktadır. Bu empedans geçen akıma karşı gösterilen zorlu olarak tanımlanabilir. Mikrofona aktarılan sesin kayıpsız aktarılması için mikrofon empedansı ve bağlanacak ses yükseltecinin giriş empedansı orantılı olmalıdır. Yani ses yükselteci giriş empedansı mikrofon empedansından yüksek olmalıdır.
Mikrofonlarda duyarlılık ve ses alış yönüde çok önemlidir. Duyarlılık ses basıncı ,çıkış voltajı , empedansı ve ses alış yönünede bağlıdır. Ses alış yönü olarakta mikrofonlar tek yönlü ( önden ses alan ) , çift yönlü ( ön - arkadan ses alan ) ve çok yönlü ( her yönden ses alan ) olarak sıralanabilir.
HOPARLÖR
Hoparlör ,elektrik enerjisini ses sinyaline çeviren cihazlardır. Hoparlörün silindir şeklindeki yumuşak bir demir nüvenin ortasına yerleştirilmiş mıknatıs ana elemanıdır. Bobin mikrofonda olduğu gibi mıknatısın içinden geçerek hava boşluğunda bir ucu diyaframa tuturulmuş ve hareket edebilir durumdadır.Diyafram ise körükler ile demir nüveye tutunmaktadır.
Hoparlöre ses yükseltecinden AC sinyal geldiğinde bobin etrafında bir manyetik alan oluşacaktır. Bu manyetik alan ( motorların çalışmasında olduğu gibi ) zıt ve aynı kutuplar arasında itme ve çekme kuvveti uygulayarak bobini hareket ettirir. Bu sırada bobinin bir ucunun bağlı olduğu diyaframda hareket ederek havayı şıkıştırır veya gevşetir.Kulağımızdaki diyaframda bu sıkışma - gevşemeye göre sesi algılar.
Hoparlörlerinde mikrofonlar gibi bir empedansları vardır.Empedans bobinin uzunluğu ,kesiti ve yapıldığı maddeye göre değişir.Günümüzde daha çok 4 ohm - 8 ohm empedanslı hoparlörler kullanılmaktadır.
Kulaklıklarda hoparlörlerle hemen hemen aynı yapı ve çalışma prensibine sahiptirler.Sadece minyatür hoparlörlerden oluşmaktadırlar.Bunun için kullanılan malzemeler ve ölçüleri farklılık göstermektedir.
Neon Lamba
Neon Lamba ,bir cam tüp içersinde iki elektrot ve Neon - Argon gazı bileşiminden oluşur. Uçlarına belirli bir gerilim uygulandığında gazlar iki elektrot arasında bir ark* oluşturur. Bu arktan dolayı çevreye bir ışık yayılır ve azda olsa çevreyi aydınlatır.
Neon lamba ışık saçmasından dolayı devrede enerji olup olmadığını kontrol etmek için ve en önemlisi ise belirli bir gerilimden sonra çalışmaya başladığından tristör ve triakların geyt tetiklenmesinde kullanılır.
|
|
Sembolü :
|

|
|
*ARK : İki iletken arasında elektriksel bir bağlantı olmadan devrenin havadan tamamlanmasına denir.Tabiki arkın oluşması için uzaklık ve gerilimin doğru orantılı olarak bulunması gerekmektedir.